De natuur transformeert afval in grondstof
Organische afvalstoffen, ook wel groenafval of GFT-afval genoemd, worden verkleind en gemengd voordat het composteerproces kan starten. Onder de juiste omstandigheden van vocht, temperatuur en zuurstofgehalte gaan micro-organismen en kleine ongewervelden de makkelijk afbreekbare componenten verteren. Hierdoor warmt het materiaal op tot temperaturen van 70°C. Deze temperatuur zorgt ervoor dat aanwezige onkruidzaden of ziektekiemen vernietigd worden. Na 4 tot 6 maanden kan het materiaal afgezeefd worden tot compost, een bodemverbeteraar met massa’s stabiele organische stof en vol bodemleven.
Veelgestelde vragen
Wat is composteren?
Composteren is een biologisch proces waarbij micro-organismen en kleine ongewervelden organische reststoffen onder welbepaalde omstandigheden omzetten tot een stabiel humus- en voedselrijk eindproduct: compost.
Wat is compost, waarvoor kan je het gebruiken?
Compost is een natuurlijke meststof die ontstaat door de natuurlijke afbraak van organisch afval door micro-organismen. Het wordt gebruikt om de bodemstructuur te verbeteren, de vruchtbaarheid van de grond te verhogen en de waterretentie in de bodem te bevorderen. Compost is een duurzame meststof voor tuinen en de landbouw. Daarom wordt het wel eens het “zwarte goud” genoemd.
Hoe werkt het composteerproces?
Het composteerproces in onze installaties verschilt niet fundamenteel van wat er gebeurt in je eigen tuin wanneer je composteert. Alleen is de schaal anders en wordt het proces beter gecontroleerd. Het gft-afval wordt eerst vermalen en gemengd om de afbraak te versnellen. Onder de juiste omstandigheden van vocht, temperatuur en zuurstofgehalte gaan micro-organismen en kleine ongewervelden de makkelijk afbreekbare componenten verteren. Hierdoor warmt het materiaal op tot temperaturen van 70°C. Deze temperatuur zorgt ervoor dat aanwezige onkruidzaden of ziektekiemen vernietigd worden. Na 4 tot 6 maanden wordt het materiaal gezeefd tot compost.
Welk soort afval wordt er precies verwerkt in de verschillende installaties en van waar komt het?
In de gft-composteerinstallaties wordt groente-, fruit- en tuinafval (GFT) verwerkt. Dit omvat onder andere etensresten, schillen, gras, bladeren en snoeihout. Het GFT-afval is lokaal afval, ingezameld via de GFT-containers van afvalintercommunale Limburg.net in Limburg en Diest. Bionerga baat twee GFT-composteerinstallaties uit, in Bilzen-Hoeselt en in Maasmechelen.
Bionerga heeft ook 3 installaties waar enkel groenafval wordt verwerkt, in Houthalen-Helchteren, Maasmechelen en in Pelt. Ook het groenafval dat in deze installaties wordt verwerkt is lokaal afval ingezameld door Limburg.net via de groene zak of afval dat door lokale tuinaannemers wordt aangeleverd.
Wat is het verschil tussen groencompost en GFT-compost?
Groencompost wordt gemaakt van tuinafval, zoals snoeihout, bladeren, gras en plantresten. GFT-compost wordt gemaakt van groente-, fruit- en tuinafval, dus ook van keukenresten zoals schillen en etensresten. Tijdens de productie wordt GFT-compost extra streng gecontroleerd, omdat het materiaal gevarieerder is. Het eindproduct verschilt daardoor ook. Groencompost is vooral geschikt om de bodemstructuur te verbeteren en vocht beter vast te houden. Het wordt vaak ingezet in tuinen, parken of openbaar groen. GFT-compost is voedselrijker en voegt daardoor meer voedingsstoffen aan de bodem toe. Groencompost is breder inzetbaar dan GFT-compost dat meestal in de landbouw wordt gebruikt.
Komen er schadelijke stoffen vrij bij compostering?
Nee, bij het proces van composteren komen geen schadelijke stoffen vrij. Het is een natuurlijke afbraak van organisch materiaal, waarbij de afbraakprocessen onder gecontroleerde omstandigheden plaatsvinden. Dit zorgt ervoor dat er geen vervuiling van de lucht, water of bodem ontstaat.
Is er geurhinder en hoe wordt die gemeten?
Geur is subjectief: wat de ene persoon als hinderlijk ervaart, wordt door een ander misschien niet opgemerkt. Geurhinder meten is vrij complex. De aanwezigheid van chemische stoffen kan wel gemeten worden, maar een geur meten is veel complexer. Meldingen van buurtbewoners spelen een cruciale rol bij het monitoren van geurhinder. Wanneer buurtbewoners melding maken van geurhinder via onze website, nemen we meteen actie en onderzoeken we waar in de installatie mogelijk geurhinder ontstaan is. Daarnaast worden regelmatig snuffelmetingen uitgevoerd met gecalibreerde neuzen op verschillende afstanden van de installatie.
Wat doet Bionerga om geurhinder tegen te gaan?
Om geurhinder te minimaliseren, neemt Bionerga diverse maatregelen zoals het zorgvuldig regelen van luchtstromen in de installatie en het zuiver houden van alle componenten in de installatie. We zorgen ervoor dat de composteerinstallatie optimaal functioneert om overlast voor de omgeving tot een minimum te beperken. We springen ook zorgvuldig om met meldingen van buurtbewoners, we onderzoeken telkens wat de mogelijke oorzaak van de hinder kan zijn en nemen waar nodig extra maatregelen.
Welke wettelijke instantie controleert de werking van de composteerinstallaties?
De werking van composteerinstallaties in Vlaanderen wordt gecontroleerd door de Vlaamse Milieu Maatschappij (VMM). Zij zijn verantwoordelijk voor het toezicht op de milieuwetgeving en het naleven van de vergunningseisen.